NIEDZIELA PALMOWA W JELEŚNI-XXX KONKURS NA PALMĘ WIELKANOCNĄ

Utworzono dnia 09.04.2017

9 kwietnia 2017 r. w Niedzielę Palmową o godz. 12.00 po mszy św. przed Kościołem p. w. Św. Wojciecha w Jeleśni odbył się XXX KONKURS NA PALMĘ WIELKANOCNĄ. Konkurs został zorganizowany przez Gminny Ośrodek Kultury w Jeleśni oraz Parafię Rzymsko- Katolicką p.w. Św. Wojciecha w Jeleśni.

Komisja konkursowa oceniająca palmy w składzie:
-ks. proboszcz -  Jan Jakubek
-Grażyna Patera – dyrektor GOK Jeleśnia
-Paweł Szewczyk- instruktor plastyki GOK
-Aleksandra Kupczak - pedagog, twórczyni ludowa
-Maria Góra - twórczyni ludowa
-Józefa Sidzina - twórczyni ludowa
- Kinga Łoboz- stażystka GOK
- Monika Szewczyk - pedagog
zwracała szczególną uwagę na zgodność tradycji w zakresie kształtu i zastosowanych materiałów (rośliny zimozielone– barwinek, jodła, kopytnik, kwitnąca leszczyna, wilcze łyko, cis, jałowiec itp.), również naturalne kwiaty wiosny oraz sposób zdobienia (kwiaty i wstążki z bibuły).

W konkursie zostały przyznane dyplomy oraz nagrody rzeczowe ufundowane przez ks. proboszcza Jana Jakubka  oraz Gminny Ośrodek Kultury w Jeleśni.

Najpiękniejsze i najdłuższe  palmy wykonali oraz otrzymali I miejsca:
Baczyńska Karolina, Dawidko Julia, Dudek Maria, Dybek Wojciech, Kantyka Wiktor, Klimczak Kacper, Krzyżowska Marta, Krzyżowska Martyna, Kubica Karol, Kupczak Igor, Pawlica Julia, Smolicka Magdalena.

Wyróżnienia otrzymali:
Banasiński Cezary, Barcik Mateusz, Białecki Mateusz, Błaszczyk Emilka, Byrtek Karolina, Cieślak Weronika, Cwajna Jakub, Chowaniec Kinga, Dybek Krzysztof, Gałczyński Kacper, Gąsiorek Maciej, Herman Beata, Hulbój Adam, Jakubowska Maria, Kasprzak Zofia, Kastelik Amelia, Kleszcz Zuzanna, Krzyżowski Ksawery, Kubica Dawid, Kubica Kamila, Łoboz Aleksandra, Majdak Dominika, Malec Karol, Oleksiak Patryk, Płaza Martyna, Siwek Marek, Strzałka Emilia, Strzałka Otylia, Strzałka Roksana, Szewc Aleksander, Włosok Anastazja.

Konkurs na palmę wielkanocną został zainicjowany w Jeleśni w roku 1988 przez Panią Irenę Szydło, ówczesną prezes Towarzystwa Miłośników Jeleśni "Pilsko". Od tego czasu co roku w Niedzielę Palmową w Kościele p.w. Św. Wojciecha w Jeleśni organizowany jest konkurs na palmę wielkanocną. Organizatorami konkursu są od 30 lat Gminny Ośrodek Kultury w Jeleśni oraz Ksiądz Proboszcz Parafii Św. Wojciecha w Jeleśni. Organizatorzy konkursu zauważają, że od kilkudziesięciu lat najpiękniejsze i najdłuższe palmy wykonują te same rodziny. Tak, jak kilkadziesiąt lat temu nagrody za piękne palmy zdobywali jako młodzi chłopcy obecni ojcowe rodzin, tak dzisiaj przyprowadzają swoje dzieci, które mają równie piękne palmy. Widzimy tutaj przekaz pokoleniowy tradycji. Rodzice przekazują swoim dzieciom tradycje wykonywania palm wielkanocnych i bardzo się cieszą, gdy ich dzieci są nagradzane.

Traktowanie gałązek wierzbowych i bazi jako jednego z symboli odradzającego się życia wzięło swój początek jeszcze w  czasach pogańskich. Gałęzie i wierzbowe witki stały się głównym budulcem wielkanocnych palm, a  bazie jedną z  ich naturalnych ozdób. We współczesnej nam obrzędowości wielkanocnej nadal spotykamy  wzajemne przenikanie się prasłowiańskich wierzeń pogańskich i elementów liturgii chrześcijańskiej.

Tak jest z palmami święconymi w Niedzielę Palmową, upamiętniającymi wjazd Chrystusa do Jerozolimy, które po poświęceniu służą - w wielu miejscowościach do dnia dzisiejszego - różnym zabiegom magicznym, mającym swój prapoczątek w słowiańskich zabobonach.
W Polsce rozpowszechniony był zwyczaj uderzania się palmami, zaraz po ich poświęceniu i winszowania sobie wzajem zdrowia oraz bogactwa.

Wierzono, a dowody tej wiary spotyka się po dziś dzień, w szczególną moc poświęconych bazi zdobiących palmy. Wszak był to pradawny symbol odrodzenia życia i przebudzenia przyrody z zimowego snu. Poświęcone bazie… zjadano, a właściwie połykano. Symboliczne ich spożywanie miało dawać zdrowie, chronić przed wszelkimi rzucanymi urokami, chorobami, wzmacniać siły witalne organizmu, dodawać krzepy mężczyznom, a nawet wzmagać płodność kobiet. Smaganie się przez młodych wierzbowymi witkami pokrytymi baziami także miało mieć wpływ na zachowanie przez cały rok zdrowia, urody i siły.

Do niedawna, tuż po powrocie do domu ze święcenia palm, dość powszechnie spotykany był obyczaj wykonywania w obejściu różnych magicznych zabiegów przy użyciu poświęconej palmy. Gospodarz trzykrotnie uderzał nią we wszystkie węgła domu i zabudowań gospodarczych, co miało chronić przed biedą. Poświęconą palmę zatykano za święty obraz. Miała tam czuwać nad bezpieczeństwem domowników aż do następnej  Wielkanocy, chronić gospodarstwo od piorunów, gradobicia, ognia, innych nagłych zjawisk związanymi z kaprysami natury oraz wszelakich chorób. Często podczas letnich burz stawiano ją w pobliżu komina, by zagradzała drogę błyskawicom. Duże palmy rozbierano robiąc z nich krzyże i krzyżyki. Krzyżyki także miały chronić przed wszelkimi nieszczęściami, dlatego przybijano je nad drzwiami wszystkich budynków w obejściu. Często nie usuwano ich znad drzwi i tak powstawały szczególne „galerie” wielkanocnych krzyżyków. Praktykowano też zwyczaj wtykania krzyżyka w pierwszą bruzdę zaoraną podczas wiosennej orki, co miało zapewnić urodzaj i szczęśliwy zbiór plonów. Większe krzyże, w Wielki Piątek przed świtem,  gospodarze wbijali na „stajaniach”, czyli na granicach upraw. Wierzono bowiem, że tego dnia o wschodzie słońca chodzą po miedzach czarownice i zbierają rosę na „ściąganie mleka”.  Krzyże te nie tylko miały odstraszać wiedźmy, ale także chronić pola przed wszelkimi nieszczęściami i pilnować dostatnich zbiorów. Poświęconą palmą gładzono („błogosławiono”) po karkach krowy i inne bydło wypędzane po raz pierwszy na wiosenny wypas. Ta praktyka miała zapewniać obfitość mleka, runa i zdrowie inwentarza. Wierzono także, że gałązka z palmy włożona do ula chroni pszczoły, pozwala im na zdrowe rozmnażanie i zapewnia obfite zbiory miodu.

 

 

Utworzono: 09.04.2017