Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Stanisław Lach

Utworzono dnia 11.02.2015, 10:12

STANISŁAW LACH (1930-2014) Pewel Wielka

Żywiecczyzna była kiedyś zagłębiem produkcji zabawek z drewna oraz drewnianych narzędzi i sprzętów rolniczych. W Gminie Jeleśnia przoduje w tej dziedzinie Pewel Wielka. Najsłynniejszym twórcą był mieszkaniec Pewli Wielkiej Stanisław Lach.
Już jako dziecko zajmował się tworzeniem zabawek z drewna, pracując razem z ojcem Janem i dziadkiem Karolem. Od nich nauczył się zasad obróbki drewna oraz przejął dawne wzory. Jego najbardziej popularnymi zabawkami były „wyścigowce”, czyli rzeźbione wysmukłe konie z długimi nogami, na których czasami umieszczał jeźdźca. Wykonywał również „capy”, czyli koniki o prostej, schematycznej sylwetce, łącząc je z bryczkami. Chociaż tworzył też kołyski i karuzelki, jednak powszechnie znany jest jako wytwórca koników. Jak niegdyś swoje zabawki wykonywał ręcznie, wykorzystując do tego tradycyjne narzędzia, m.in. drewniane cyrkle do ryzowania, czy też „dziadka” czyli rodzaj dawnego imadła służącego do przytrzymywania drewna podczas obróbki.
Stanisław Lach w przeszłości chętnie uczestniczył w różnego rodzaju warsztatach, targach, kiermaszach sztuki ludowej w trakcie imprez folklorystycznych takich jak: Redyk w Korbielowie, Święto Ziół, Dni Jeleśni. Nieobce mu były również konkursy rękodzieła ludowego, w których zajmował czołowe miejsca. Jego zabawki znajdują się w zbiorach muzealnych, podziwiano je na wielu wystawach w Polsce oraz za granicą (m.in. w Czechach, Niemczech, we Francji, na Węgrzech i Słowacji), trafiły także do Stanów Zjednoczonych i Japonii.
Stanisław Lach, członek Stowarzyszenia Twórców Ludowych za kontynuowanie tradycji zabawkarskich uhonorowany został w 1978 roku nagrodą Ministra Kultury i Sztuki, zaś w 1994 r. Nagrodą im. Oskara Kolberga.
Zmarł 17 sierpnia 2014 r. w Pewli Wielkiej. Pochowany został na cmentarzu w Hucisku.

Pogoda

Zegar

Kalendarium

Październik 2022
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Imieniny